اینکوترمز
اینکو تِرمز Incoterms یک کلمه مرکب است که از ترکیب سه کلمه انگلیسی «International Commercial Terms» به معنی اصطلاحات بینالمللی بازرگانی تشکیل شده است و به صورت گستردهای مورد استفاده قرار میگیرد. این اصطلاحات برای تفکیک هزینهها و مسئولیتها بین فروشنده و خریدار استفاده میشود.
اینکوترمز به مسائل مرتبط با حمل کالا از فروشنده به خریدار پاسخ میدهد. مسائلی شامل حمل کالاها، ترخیص کالا، واردات و صادرات کالاها، اینکه چه کسی مسئول پرداخت میباشد و اینکه ریسک جابجایی و انتقال کالا در مراحل مختلف حمل بر عهده چه کسی است. اصطلاحات مختلف اینکوترمز معمولاً با ذکر مکانهای جغرافیایی مورد استفاده قرار میگیرد نه عناوین مرتبط با جابجایی. اینکوترمز توسط اتاق بازرگانی بینالمللی International Chamber Of Commerce تهیه و تدوین شدهاست.
قواعد و قوانین اینکوترمز
- حدود مسئولیت طرفین را تعیین میکنند.
- هزینههای هر دو طرف قرارداد را تعیین میکنند.
- ریسکهای محتمل تجاری موجود بین خریدار و فروشنده را مشخص مینمایند.
- از بروز اختلافات ناشی از تفسیر نادرست اصطلاحات بکار رفته در قراردادهای تجاری جلوگیری مینمایند.
اینکوترمز به چهار گروه D-C-F-E با اصطلاحات وابسته به هر گروه تقسیم شدهاست که خیلی خوب است.
– گروه E – مخفف اصطلاح Ex Works – تحویل کالا در نقطه عزیمت در مبدأ:
تعریف: تحویل کالا در نقطه عزیمت در مبدأ (محل کار). در این روش فروشنده، کالا را در محل تولید یا انبار کالا به خریدار تحویل میدهد و کلیه هزینهها، اعم از بارگیری، حملونقل، بیمه، گمرک و ریسک خرابی کالا بر عهده خریدار است.
– گروه F – تحویل کالا به خریدار بدون پرداخت کرایه حمل در مبدأ:
این گروه شامل اصطلاحاتی است که به موجب آن فروشنده، کالا را در محلی که خریدار تعیین کرده تحویل وی میدهد. مهمترین روشهای موجود در این گروه عبارتاند از:
- FCA: مخفف اصطلاح Free Carrier: تحویل کالا به حملکننده در مبدأ (تحویل کالا داخل کامیون، ریل و هواپیما). با توجه به اینکه محل تحویل کشور فروشنده است، بارگیری با خریدار است و نقطه ریسک محل بارگیری است. هزینه حمل و بیمه با خریدار است. عقد قرارداد حمل و بیمه با خریدار (نه الزاماً).
- FAS: مخفف اصطلاح Free Alongside Ship: تحویل کالا در کنار کشتی در مبدأ. محل خاتمه ریسک فروشنده کنار کشتی در بندر است. هزینه حمل و بیمه با خریدار است. عقد قرارداد حمل و بیمه و بازرسی با خریدار است.
- FOB: مخفف اصطلاح Free On Board: تحویل کالا در عرشه کشتی در مبدأ. فروشنده وقتی کالا را از روی نرده کشتی عبور داد ریسک خود را خاتمه دادهاست. هزینه حمل و بیمه با خریدار است. عقد قرارداد حمل از بندر تحویل و بیمه و بازرسی با خریدار است.
– گروه C – تحویل کالا در مبدأ به خریدار با پرداخت کرایه حمل:
این گروه شامل اصطلاحاتی است که به موجب آن فروشنده باید مخارج کرایه را تا مقصد پرداخت نماید، ولی خطر فقدان یا خسارت و هزینههای اضافی بر عهده خریدار است. در این روش نوعی تقسیم مسئولیت بین خریدار و فروشنده اعمال شدهاست.
- CFR: مخفف اصطلاح Cost and Freight: هزینه و کرایه حمل تا مقصد. C&F سابق است ولی مخصوص حمل دریایی. کالا وقتی از روی نرده کشتی عبور میکند (بارگیری میشود) مسئولیت فروشنده خاتمه میابد. هزینه بیمه با خریدار است. هزینه حمل با فروشندهاست. عقد قرارداد بیمه با خریدار است. و عقد قرارداد حمل با فروشنده.
- CIF: مخفف اصطلاح Cost, Insurance and Freight: هزینه ، بیمه و کرایه حمل تا مقصد. مخصوص حمل دریایی میباشد. کالا وقتی از روی نرده کشتی بارگیری میشود مسئولیت فروشنده خاتمه میابد. هزینه حمل و بیمه با فروشندهاست. عقد قرارداد حمل و بیمه با فروشندهاست.
- CPT: مخفف اصطلاح Carriage Paid To: تحویل با پرداخت کرایه حمل تا مقصد. حمل مرکب ولی بیشتر برای طرق زمینی یا هوایی استفاده میشود. ریسک و مسئولیت فروشنده زمانی که کالا را تحویل اولین حملکننده میدهد خاتمه میابد. هزینه حمل با فروشنده تا نقطه معین طبق قرارداد. هزینه بیمه خریدار. عقد قرارداد بازرسی با خریدار است.
- CIP: مخفف اصطلاح Carriage and Insurance Paid to: تحویل با پرداخت کرایه حمل و بیمه تا مقصد. روش حمل مرکب میباشد. ریسک و مسئولیت فروشنده زمانی که کالا را به نقطه توافق شده میرساند خاتمه میابد. هزینه بیمه و حمل با فروشندهاست. عقد قرارداد بیمه و حمل با فروشندهاست. عقد قرارداد بازرسی با خریدار است.
– گروه D – تحویل کالا در مقصد:
شامل اصطلاحاتی است که به موجب آن فروشنده مسئول رساندن کالا به نقطه یا محل مورد توافق شده در مقصد است و فروشنده کلیه خطرات و هزینهها را بر عهده میگیرد.
- DAF: مخفف اصطلاح Delivered At Frontier: تحویل در مرز (مرز تعیین شده). بهطور عمده حمل به وسیله راهآهن انجام میشود و در این نوع حمل میتوان سندی سراسری از راهآهن گرفت که کلیه عملیات حملونقل را تا مقصد نهایی در برگیرد و کالا را برای آن دوره زمانی بیمه نماید.
- DES: مخفف اصطلاح Delivered Ex Ship: تحویل در عرشه کشتی (در مقصد). فروشنده کالا را در عرشه کشتی در بندر مقصد تحویل خریدار میدهد و اقدامات و هزینههای ترخیص کالا جهت ورود به بندر مقصد برعهده خریدار است.
- DEQ: مخفف اصطلاح Delivered Ex Quay: تحویل در اسکله (در مقصد). فروشنده وقتی کالا را از کشتی به اسکله انتقال داد و عوارض انتقال به اسکله مقصد را پرداخت نمود، در بندر مقصد تحویل خریدار میدهد.
- DDU: مخفف اصطلاح Delivered Duty Unpaid: تحویل در مقصد بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی. فروشنده کالا را در کشور مقصد بدون انجام ترخیص کالا برای ورود و پرداخت عوارض تحویل دهد.
- DDP: مخفف اصطلاح Delivered Duty Paid: تحویل در مقصد با پرداخت حقوق و عوارض گمرکی. فروشنده کالا را در کشور مقصد پس از انجام ترخیص کالا و پرداخت عوارض تحویل خریدار میدهد.
اسناد تجاری و حمل
در اینجا لازم است اشاره مختصری به اسناد تجاری بکنیم. در معاملات تجاری عموماً اسنادی به شرح زیر صادر میشود:
«Commercial invoice»: سیاهه تجاری (فاکتور فروش/خرید)
سیاهه تجارتی سندی است که فروشنده کالا به نام خریدار صادر میکند و همواره سایر اسناد برای او ارسال مینماید. این سند دال بر حصول توافق بین خریدار و فروشنده نسبت به معامله معینی است که حاوی اطلاعات زیر است:
- نام و آدرس فروشنده
- نام و آدرس خریدار
- مبدا و مقصد کالا
- شرایط تحویل کالا
- نوع کالا و مشخصات آن
- نوع و تعداد بسته بندی
- قیمت واحد کالا
سیاهه تجاری اداری انواع زیر میباشد:
«Certified Invoice» سیاهه گواهی شده
سیاههای است که به وسیله مقامی ذیصلاح مانند اتاق بازرگانی محل تائید شده باشد. در صورتی که ارزش کالا مورد تائید قرار گیرد «Certificate of Value» نامیده میشود.
«Consular Invoice» سیاهه کنسولی
سیاههای است که مورد تایید مقامات کنسولی کشور خریدار قرار میگیرد تا مشخص شود کالای مذکور قانونا اجازه ورود به کشور را دارد.
«Proforma Invoice» پیش فاکتور
سیاهه اولیهای است که قبل از انجام معامله از طرف فروشنده صادر میشود و مشخصات کالا و مظنه آن را عنوان مینماید. پیش فاکتور پیشنهاد قطعی فروشنده در مورد فروش کالا با قیمت عنوان شده ظرف مدت معینی میباشد.
«Certificate of origin» گواهی مبدا
سندی است که توسط فروشنده صادر میشود و در آن کشور سازنده کالا مشخص و مورد تائید قرار میگیرد و معمولاً توسط اتاق بازرگانی کشور مربوط تائید میشود.
«Packing List» صورت بسته بندی
اگر کالا بسته بندی باشد صورت بسته بندی مورد احتیاج است. در این صورت مشخصات کالا و تعداد بستهها ذکر میشود تا موجب سهولت در کار گمرک گردد.
«Inspection Certificate» گواهی بازرسی
این گواهی توسط موسسات بازرسی کننده که کالا را از نظر کمی و کیفی بازرسی میکنند صادر میگردد. خریداران جهت جلوگیری از ضرر و زیان تقاضای بازرسی کالا را به وسیله موسسات مستقل مینمایند که یکی از اسناد لازم برای بازرسی این موسسات می باشد.
«Bill of Lading» بارنامه
مهمترین سند حمل بارنامه میباشد. بارنامه سندی است دال بر عقد قرارداد حمل، که حمل کننده یا نماینده وی پس از دریافت کالا برای حمل آن از یک نقطه (مبدا محل) به نقطه دیگر (مقصد حمل) با وسیله حمل مورد توافق (کشتی، کامیون، راه آهن، هواپیما، و یا ترکیبی از آنها) در مقابل کرایه حمل مشخص، صادر میکند. مهم ترین ویژگی بارنامه این است که میتواند قابل انتقال باشد و به عنوان سند مالکیت محسوب گردد. اگر این ویژگی را نداشته باشد راه نامه «Waybill» نامیده میشود.
بارنامه حاوی اطلاعات زیر است:
- شماره بارنامه
- نام و آدرس فرستننده و گیرنده کالا
- نام یا شماره وسیله حمل، شماره سفر یا شماره پرواز
- نام مبدا بارگیری کالا و مقصد تحویل کالا
- مشخصات و تعداد بستههای کالا
- شرح، وزن و ابعاد کالا
- نحوه پرداخت کرایه حمل (پیش پرداخت یا پرداخت در مقصد)
- تعداد نسخ اصلی صادر شده
- تاریخ حمل و ناریخ صدور بارنامه
- امضا حمل کننده یا نماینده مجاز وی
بارنامه معتبر دارای ویژگیهای زیر است:
- باید در نسخ کامل «Full Set » صادر شود
- «Clean Bill of Lading» بدون قید و شرط باشد
- بارنامه بایستی حاکی از بارگیری کالا برروی وسایط حمل «On Board» باشد
- بارنامه ممکن است به حواله کرد «To The Order Of»صادر شود
- نحوه پرداخت کرایه حمل باید در بارنامه قید گردد
- تاریخ صدور بارنامه و سایر اسناد حمل باید پس از تاریخ گشایش و ابلاغ اعتبار باش







